Τα Δημοτικά Συμβούλια της Αττικής καλούνται να εξετάσουν και να διατυπώσουν τις απόψεις και παρατηρήσεις τους επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του Περιφερειακού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΠΠΑ) Περιφέρειας Αττικής 2026–2030, στο πλαίσιο της διαδικασίας περιβαλλοντικής αξιολόγησης.
Πρόκειται για μια διαδικασία με ιδιαίτερη σημασία για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς το νέο Περιφερειακό Πρόγραμμα καθορίζει βασικές αναπτυξιακές προτεραιότητες και το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα σχεδιαστούν και θα χρηματοδοτηθούν παρεμβάσεις στην Αττική την περίοδο 2026–2030.
Η ίδια η ΣΜΠΕ αναφέρει ότι το ΠΠΑ Αττικής 2026–2030 έχει εγκριθεί στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης και θέτει ως αναπτυξιακό όραμα μια βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, με ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Περιφέρειας.
Οι έξι βασικοί άξονες
Ο σχεδιασμός του ΠΠΑ αναπτύσσεται γύρω από έξι μεγάλους αναπτυξιακούς στόχους:
Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη, Ανάπτυξη Υποδομών και Μεταφορών, Πολιτική Προστασία και Αντιμετώπιση της Κλιματικής Κρίσης, Καινοτομία – Εξωστρέφεια και Ανταγωνιστικότητα, Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη, Πράσινη Ανάπτυξη και Πράσινος Μετασχηματισμός.
Η ΣΜΠΕ εξετάζει τις πιθανές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η εφαρμογή αυτών των πολιτικών στο περιβάλλον και διαμορφώνει το πλαίσιο περιβαλλοντικής παρακολούθησης και των μέτρων που θα πρέπει να συνοδεύσουν την υλοποίηση του Προγράμματος.
Μεγάλο βάρος στις υποδομές και τις μεταφορές
Στον τομέα των υποδομών και των μεταφορών προβλέπονται παρεμβάσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, λιμενικές υποδομές, οδικό δίκτυο και οδική ασφάλεια, καθώς και βιώσιμη και πολυτροπική αστική κινητικότητα.
Στις προβλεπόμενες δράσεις περιλαμβάνονται έργα τακτικής και έκτακτης συντήρησης του οδικού δικτύου, ασφαλτοστρώσεις, διαγραμμίσεις, βελτίωση της σήμανσης, τοποθέτηση στηθαίων ασφαλείας και αποκατάσταση βλαβών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές, όπως πλημμύρες και κατολισθήσεις.
Παράλληλα, το Πρόγραμμα περιλαμβάνει τη βιώσιμη, πολυτροπική και αστική κινητικότητα, την ανάπτυξη έξυπνων συστημάτων μεταφορών και την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των δικτύων. Η ΣΜΠΕ αναφέρεται επίσης σε υποδομές αστικής κινητικότητας, μέσα σταθερής τροχιάς και δίκτυα ποδηλατοδρόμων ως εναλλακτικές έναντι της χρήσης ιδιωτικών οχημάτων.
Κλιματική κρίση και Πολιτική Προστασία
Ξεχωριστό τμήμα του σχεδιασμού αφορά την Πολιτική Προστασία και την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Προβλέπονται παρεμβάσεις για τη βελτίωση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, την ανάπτυξη υποδομών αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και την προστασία από πυρκαγιές και άλλες φυσικές καταστροφές.
Στην αντιπλημμυρική προστασία ο σχεδιασμός συνδέεται με τους τέσσερις άξονες Πρόληψη – Προστασία – Ετοιμότητα – Αποκατάσταση, ενώ προτεραιότητα δίνεται στις περιοχές υψηλού και πολύ υψηλού κινδύνου, ιδιαίτερα όταν υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση πληθυσμού, οικονομικών δραστηριοτήτων ή σημαντικών περιβαλλοντικών και πολιτιστικών στοιχείων.
Πράσινη ανάπτυξη, ενέργεια, νερό και απόβλητα
Ο Αναπτυξιακός Στόχος της Πράσινης Ανάπτυξης και του Πράσινου Μετασχηματισμού περιλαμβάνει δράσεις για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και την εξοικονόμηση ενέργειας, τη διαχείριση υδάτων και λυμάτων, την κυκλική οικονομία και τα απόβλητα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους Δήμους παρουσιάζει η αναφορά της ΣΜΠΕ στην ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη μετάβαση προς την κυκλική οικονομία.
Στο πλαίσιο αυτό καταγράφονται υποδομές Διαλογής στην Πηγή, συλλογή βιοαποβλήτων, γωνιές ανακύκλωσης, Πολυκέντρα και Κινητά Πράσινα Σημεία, ενώ υπάρχει ρητή αναφορά και στην εφαρμογή συστημάτων «Πληρώνω όσο Πετάω» (ΠΟΠ).
«Πράσινες Πόλεις» και αστικό πράσινο
Στη ΣΜΠΕ προβλέπεται επίσης η χρηματοδότηση αστικών αναπλάσεων και δημιουργίας υπαίθριων χώρων πρασίνου, καθώς και παρεμβάσεων βελτίωσης της αστικής κινητικότητας.
Οι συγκεκριμένες δράσεις συνδέονται με τη μείωση των ατμοσφαιρικών ρύπων και την αντιμετώπιση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας.
Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη
Αυτοτελή αναπτυξιακό στόχο αποτελεί ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός και η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Προβλέπονται ψηφιακές υπηρεσίες και διαδικασίες, ψηφιακές υποδομές, εφαρμογές και ανάπτυξη δεξιοτήτων, με στόχο τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης και των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Περιβαλλοντική παρακολούθηση κατά την υλοποίηση
Κρίσιμο στοιχείο της ΣΜΠΕ είναι ότι η περιβαλλοντική αξιολόγηση δεν ολοκληρώνεται με την έγκριση του Προγράμματος.
Προβλέπεται παρακολούθηση των περιβαλλοντικών παραμέτρων κατά την εφαρμογή του, ενώ η συνολική αποτίμηση των επιπτώσεων προβλέπεται όταν η υλοποίηση φτάσει στο 80% του εγκεκριμένου προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τη ΣΜΠΕ, το σημείο αυτό αντιστοιχεί σε 364,92 εκατ. ευρώ επί συνολικού προϋπολογισμού 456.153.846 ευρώ και επιλέγεται ώστε να υπάρχει χρόνος για διορθωτικά, αντισταθμιστικά ή μέτρα αναστροφής, εφόσον αυτά κριθούν αναγκαία.
Μια διαδικασία που δεν πρέπει να είναι τυπική
Η γνωμοδότηση των Δημοτικών Συμβουλίων μπορεί επομένως να αποτελέσει κάτι περισσότερο από μια τυπική διαδικασία.
Οι Δήμοι έχουν τη δυνατότητα να καταθέσουν τις δικές τους παρατηρήσεις και να αναδείξουν τις τοπικές ανάγκες σε ζητήματα όπως βιώσιμη κινητικότητα, δημόσιος χώρος και αστικό πράσινο, κλιματική ανθεκτικότητα, αντιπλημμυρική και αντιπυρική προστασία, κυκλική οικονομία, ενεργειακή μετάβαση και προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων.
Το ΠΠΑ Αττικής 2026–2030 θα αποτελέσει ένα από τα εργαλεία αναπτυξιακού προγραμματισμού της Περιφέρειας για τα επόμενα χρόνια. Για τον λόγο αυτό, η συζήτηση που πραγματοποιείται σήμερα στα Δημοτικά Συμβούλια αφορά όχι μόνο τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις επιμέρους έργων, αλλά και τις προτεραιότητες που θα καθορίσουν το αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα της Αττικής έως το 2030.
πηγή: myota.gr
