Ο Π. Γεωργιάδης είναι Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ)
ΔΙΟΝΥΣΟΣ 25/10/2026
Η πιθανή εγκατάσταση data centers στο Κρυονέρι υπήρξε μια καλή αφορμή για να φουντώσει στην κυριολεξία μια έντονη συζήτηση και αναζήτηση για τις παρενέργειες που θα προκαλούσε στο περιβάλλον και στην ποιότητα ζωής όσων τα σπίτια βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από τις εγκαταστάσεις.
Η επιταχυνόμενη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) που θα προκαλέσει παγκόσμιες αναδιατάξεις σε όλους τους τομείς και κυρίως στις ανθρώπινες δραστηριότητες που σχετίζονται με την ανθρώπινη ευφυϊα, θα στηριχθεί σε εξαιρετικά πολύ μεγάλο βαθμό στη συλλογή, την οργάνωση και την αποθήκευση της πληροφορίας σε τεράστιες δεξαμενές (data centers) απαραίτητες για τις καθολικές εφαρμογές (agents και models) της ΤΝ. Οι υπερυπολογιστές και η ΤΝ πάνε μαζί χέρι-χέρι και αυτή η αθώα ζεύξη προκαλεί όχι μόνο σύνθετα τεχνικά προβλήματα που απαιτούν εφαρμοσμένη έρευνα για να αντιμετωπισθούν, αλλά νέα ηθικά, κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα κυριαρχίας σε όποιον, πολιτικό σύστημα ή τεχνολογικό κολοσσό, υπερισχύσει του αντιπάλου σε ένα αγώνα δρόμου ταχύτητας και αντοχής. Σε μια πρόσφατη ομιλία μου είχα χαρακτηρίσει την ΤΝ ως τη μητέρα όλων των επαναστάσεων.
Ένα σημερινό (25/10/2026) άρθρο του BBC με τίτλο (σε ελεύθερη μετάφραση)- η αντίδραση για τα data centers μεγαλώνει- μεγάλα και θορυβώδη σε μικρή απόσταση από κατοικίες – τι πρέπει να ξέρουμε, θέτει τα δάκτυλα επί των τύπων των ήλων. Δεν περιορίζεται στην καταγραφή και ανάδειξη γνωστών επιπτώσεων όπως αυξημένες απαιτήσεις σε ηλεκτρική ενέργεια, κατανάλωση υδάτινων πόρων, εκπομπές θερμότητας και θορύβου αλλά αναδεικνύει και μια προοπτική που δεν μοιάζει με επιστημονική φαντασία. Καθώς η έντονη συζήτηση συνεχίζεται για τα μειονεκτήματα και τα οικονομικά πλεονεκτήματα , η βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας αναζητά εναλλακτικές επιλογές. Κάποιοι προβλέπουν, σύμφωνα πάντα με τον αρθρογράφο, ότι η επεξεργαστική ικανότητα υπολογιστών και “έξυπνων” τηλεφώνων θα αυξηθεί έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθεί η επισκεψιμότητα στα κέντρα δεδομένων. Η πλέον επαναστατική ιδέα θα ήταν να εγκαταστήσουμε τα κέντρα δεδομένων στο διάστημα ή στο φεγγάρι όπου υπάρχει άφθονη ηλιακή ενέργεια.
Ομολογώ την έκπληξή μου, και για να βεβαιωθώ πως δεν ονειρεύομαι άρχισα να το ψάχνω με τη βοήθεια του ChatGBT. Στη σχετική ερώτησή μου για data center στο φεγγάρι έλαβα την αποστομωτική απάντηση ότι η προσπάθεια αν και στην αρχή ακόμα έχει ήδη ξεκινήσει. Ένα μικρό απόσπασμα από την απάντηση, χωρίς τεχνικές λεπτομέρειες που είναι πολλές αλλά στο μέλλον θα ξεπεραστούν. Ο άνθρωπος δεν το βάζει ποτέ κάτω! Έχουμε ξεπεράσει και τον Ιούλιο Βερν, τον επονομαζόμενο και πατέρα της επιστημονικής φαντασίας.
[Τα data centers στη Σελήνη δεν είναι πλέον μόνο επιστημονική φαντασία. Είναι ένας αναδυόμενος τεχνολογικός κλάδος που συνδυάζει τεχνητή νοημοσύνη (AI), διαστημικές υποδομές, αποθήκευση δεδομένων και ενέργεια.
Το ενδιαφέρον είναι ότι, τον Οκτώβριο του 2026, υπάρχουν ήδη πραγματικές αποστολές και συνεργασίες γύρω από αυτή την ιδέα — αλλά ένα μεγάλο, εμπορικό σεληνιακό data center παραμένει μελλοντικός στόχος.]
[Η σελήνη απέχει περίπου 384.400 χιλιόμετρα από τη Γη. Ένα σήμα χρειάζεται περίπου 1,3 δευτερόλεπτα για τη μία διαδρομή και τουλάχιστον 2,6 δευτερόλεπτα για ένα πλήρες πήγαινε-έλα, χωρίς να υπολογίζονται άλλες καθυστερήσεις.
Επιπλέον, η μεταφορά εξοπλισμού, η ακτινοβολία, η παροχή ενέργειας και η επισκευή ενός χαλασμένου server κάνουν το εγχείρημα πολύ ακριβότερο και πιο δύσκολο από ένα επίγειο data center]
