Αύριο Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου το Τοπικό Συμβούλιο Αγ. Στεφάνου θα συζητήσει θέμα σχετικό με τη βιντεοεπιτήρηση κοινόχρηστων χώρων για την αποτροπή βανδαλισμών όπως αυτού που σημειώθηκε πριν από λίγες ημέρες στο Κλειστό Γυμναστήριο Αγ. Στεφάνου. Η εν λόγoω συζήτηση έςρχεται λίγες μόνον ημέρες αφότου δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ το Προεδρικό Διάταγμαπου ρυθμίζει το νέο πλαίσιο για την εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων επιτήρησης με λήψη ή καταγραφή εικόνας και ήχου σε δημόσιους χώρους. Σχετικό είναι το παρακάτω άρθρο από τον αυτοδιοικητικό ιστότοπο myota.gr:
Νέο πλαίσιο για την εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων επιτήρησης με λήψη ή καταγραφή εικόνας και ήχου σε δημόσιους χώρους θεσπίζει το Προεδρικό Διάταγμα 56/2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 146/22.09.2026 και τροποποιεί σειρά διατάξεων του Π.Δ.
Οι αλλαγές αφορούν, μεταξύ άλλων, τους σκοπούς για τους οποίους επιτρέπεται η επιτήρηση, τη χρήση φορητών συστημάτων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), τις προϋποθέσεις εστίασης της εικόνας και καταγραφής ήχου, τον χρόνο διατήρησης των δεδομένων, καθώς και τις εγγυήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Το διάταγμα εκδόθηκε λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τον GDPR, τον ν. 4624/2019, τη γνωμοδότηση 4/2025 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και τη γνωμοδότηση 99/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Για ποιους σκοπούς επιτρέπεται η επιτήρηση
Με το νέο Π.Δ. αντικαθίσταται το άρθρο 3 του Π.Δ. 75/2020 και προσδιορίζονται αναλυτικά οι περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να επιτρέπεται η εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων επιτήρησης σε δημόσιους χώρους, όταν αυτή συνεπάγεται επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.
Οι σκοποί περιλαμβάνουν:
- την αποτροπή και καταστολή συγκεκριμένων αξιόποινων πράξεων, συμπεριλαμβανομένης της απόδειξης τέλεσής τους και της ταυτοποίησης του δράστη,
- τη διαχείριση της κυκλοφορίας, την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων στο οδικό δίκτυο και την πρόληψη και διαχείριση τροχαίων ατυχημάτων,
- την επιτήρηση των συνόρων και χώρων εγγύς αυτών,
- τη διαχείριση κρίσιμων περιστατικών και καταστάσεων έκτακτης ανάγκης από φυσικές, τεχνολογικές και ανθρωπογενείς απειλές και καταστροφές,
- την προστασία κρίσιμων οντοτήτων και των εγκαταστάσεών τους,
- την αποτροπή και καταστολή απειλών κατά της δημόσιας ασφάλειας από συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΣμηΕΑ).
Ποιοι είναι υπεύθυνοι για την επεξεργασία
Για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας, την πρόληψη και διαχείριση τροχαίων ατυχημάτων και την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων στο οδικό δίκτυο, το διάταγμα ορίζει ως υπεύθυνη επεξεργασίας τη δημόσια αρχή που εγκαθιστά το σύστημα επιτήρησης, δηλαδή την Ελληνική Αστυνομία.
Για την επιτήρηση των συνόρων, την προστασία κρίσιμων οντοτήτων και την αντιμετώπιση απειλών από drones προβλέπονται ως υπεύθυνοι επεξεργασίας, σύμφωνα με τις αρμοδιότητές τους, η Ελληνική Αστυνομία και το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή.
Για τη διαχείριση κρίσιμων περιστατικών έκτακτης ανάγκης που προκαλούνται από φυσικές, τεχνολογικές και ανθρωπογενείς απειλές και καταστροφές, προβλέπονται ως από κοινού υπεύθυνοι επεξεργασίας η ΕΛ.ΑΣ., το Λιμενικό και το Πυροσβεστικό Σώμα.
Βασική αρχή: κάμερες μόνο όταν δεν επαρκούν ηπιότερα μέτρα
Ιδιαίτερη σημασία έχει το νέο άρθρο 5. Η εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων επιτήρησης σε δημόσιους χώρους επιτρέπεται μόνο στον βαθμό που είναι απαραίτητη και όταν οι επιδιωκόμενοι σκοποί δεν μπορούν να επιτευχθούν εξίσου αποτελεσματικά με άλλα, ηπιότερα μέτρα.
Παράλληλα, η επιτήρηση πρέπει να περιορίζεται στον συγκεκριμένο χώρο για τον οποίο κρίνεται απαραίτητη και δεν μπορεί να επεκτείνεται αυθαίρετα σε ευρύτερη περιοχή.
Ο υπεύθυνος επεξεργασίας πρέπει με κατάλληλα τεχνικά μέσα να διασφαλίζει ότι οι κάμερες δεν λαμβάνουν εικόνα από μη δημόσιους χώρους ή από το εσωτερικό κατοικιών. Για συστήματα εγκατεστημένα σε επανδρωμένα ή μη αεροσκάφη, η επιτήρηση πρέπει αντίστοιχα να περιορίζεται σε συγκεκριμένη περιοχή πτήσης.
Φορητές κάμερες σε περιπτώσεις «άμεσου σοβαρού κινδύνου»
Το νέο πλαίσιο ρυθμίζει ειδικότερα και τη λειτουργία φορητών συστημάτων επιτήρησης για την πρόληψη και καταστολή αξιόποινων πράξεων.
Η χρήση τους επιτρέπεται σε περιπτώσεις άμεσου σοβαρού κινδύνου, ύστερα από σχετική απόφαση του υπεύθυνου επεξεργασίας, η οποία πρέπει να αιτιολογεί ειδικά, με συγκεκριμένα πραγματικά στοιχεία, γιατί συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Ως άμεσος σοβαρός κίνδυνος νοείται η περίπτωση κατά την οποία υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι τελούνται ή πρόκειται να τελεστούν στον συγκεκριμένο χώρο οι προβλεπόμενες αξιόποινες πράξεις και η αποτροπή ή καταστολή τους είναι δυνατή μόνο με στοχευμένη επιχειρησιακή δράση.
Μάλιστα, στην περίπτωση αυτόφωρων εγκλημάτων, το φορητό σύστημα μπορεί υπό προϋποθέσεις να χρησιμοποιηθεί και εκτός του συγκεκριμένου χώρου που αναφέρεται στην απόφαση, εφόσον αυτό είναι απολύτως αναγκαίο για την απόδειξη της τέλεσης του εγκλήματος και την ταυτοποίηση του δράστη.
Εστίαση της κάμερας με εισαγγελική έγκριση
Το Π.Δ. 56/2026 προβλέπει ότι η εστίαση της εικόνας επιτρέπεται για τη διαπίστωση αξιόποινων πράξεων που εμπίπτουν στους νόμιμους σκοπούς της επιτήρησης.
Κατά κανόνα απαιτείται αιτιολογημένη απόφαση του υπεύθυνου επεξεργασίας και έγκριση του αρμόδιου εισαγγελέα πρωτοδικών.
Σε κατεπείγουσες περιπτώσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί η εστίαση με αιτιολογημένη απόφαση του υπεύθυνου επεξεργασίας και άμεση ενημέρωση του εισαγγελέα. Ο εισαγγελέας μπορεί στη συνέχεια να απαγορεύσει τόσο τη συνέχιση της διαδικασίας όσο και τη χρήση των δεδομένων που έχουν συλλεχθεί.
Καταγραφή ήχου μόνο κατ’ εξαίρεση
Αυστηρότερο και σαφώς οριοθετημένο είναι το καθεστώς για τον ήχο. Ως γενικός κανόνας, η λήψη και επεξεργασία δεδομένων ήχου, όταν από αυτά μπορεί να αναγνωριστούν πρόσωπα, δεν πρέπει να είναι ενεργοποιημένη.
Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται μετά από ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του υπεύθυνου επεξεργασίας, η οποία πρέπει να εγκριθεί από τον αρμόδιο εισαγγελέα, για τον εντοπισμό και την αναγνώριση προσώπων που εμπλέκονται στις συγκεκριμένες αξιόποινες πράξεις που ορίζει το διάταγμα, εφόσον η διερεύνησή τους είναι αδύνατη ή ουσιωδώς δυσχερής χωρίς την επεξεργασία ήχου.
Η απόφαση πρέπει να αναφέρει, μεταξύ άλλων, την αξιόποινη πράξη, τις ενδείξεις εμπλοκής των ερευνώμενων προσώπων, τον σκοπό της επεξεργασίας, γιατί δεν μπορεί να επιτευχθεί με άλλο τρόπο και την απολύτως αναγκαία διάρκειά της. PD_56_2026_fek_146A_22092026
Έως 15 ημέρες η γενική διάρκεια διατήρησης των δεδομένων
Σημαντική πρόβλεψη αφορά και τον χρόνο διατήρησης του υλικού.
Τα δεδομένα μπορούν να διατηρούνται κατά μέγιστο για 15 ημέρες από τη συλλογή τους. Μετά την παρέλευση αυτού του διαστήματος πρέπει να καταστρέφονται, με τον υπεύθυνο επεξεργασίας να διασφαλίζει ότι η διαγραφή πραγματοποιείται αυτόματα και ότι τα δεδομένα δεν μπορούν να ανακτηθούν.
Εξαίρεση υπάρχει όταν απαιτείται μεγαλύτερη διατήρηση για τη διερεύνηση αξιόποινων πράξεων ή πειθαρχικών παραπτωμάτων. Στις περιπτώσεις αυτές τα σχετικά δεδομένα διαγράφονται μετά την έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης ή την οριστική παύση της ποινικής ή πειθαρχικής δίωξης.
Σε ποιους μπορούν να διαβιβαστούν τα δεδομένα
Αποδέκτες των δεδομένων μπορούν να είναι οι αρμόδιες, ανάλογα με τον σκοπό, δικαστικές, εισαγγελικές και διοικητικές αρχές ή πειθαρχικά όργανα.
Προβλέπεται επίσης δυνατότητα διαβίβασης δεδομένων για την απόδειξη αξιόποινης πράξης ή πειθαρχικού παραπτώματος, ύστερα από σχετικό αίτημα και εφόσον αποδεικνύεται ότι η διαβίβαση είναι απαραίτητη για τη θεμελίωση, άσκηση ή υποστήριξη νομικών αξιώσεων.
Έως τρία χρόνια η απόφαση εγκατάστασης
Η εγκατάσταση συστήματος επιτήρησης απαιτεί απόφαση της αρμόδιας δημόσιας αρχής που έχει την ιδιότητα του υπεύθυνου επεξεργασίας.
Στην απόφαση πρέπει να αναγράφονται η θέση εγκατάστασης των καμερών, τα χαρακτηριστικά του συστήματος και ειδική αιτιολόγηση των προϋποθέσεων που καθιστούν αναγκαία την επιτήρηση.
Στην περίπτωση συστημάτων πάνω σε επανδρωμένα ή μη αεροσκάφη, ως θέση εγκατάστασης νοείται η περιοχή του εναέριου χώρου στην οποία πραγματοποιείται η πτήση.
Η απόφαση εγκατάστασης δεν μπορεί να ισχύει για διάστημα μεγαλύτερο των τριών ετών, υπόκειται σε περιοδική αξιολόγηση και προϋποθέτει τη διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου σχετικά με την προστασία προσωπικών δεδομένων.
Παράλληλα, αντίγραφα των σχετικών αποφάσεων και στοιχεία για περιπτώσεις άμεσου σοβαρού κινδύνου ή χρήσης φορητού συστήματος εκτός του καθορισμένου χώρου αποστέλλονται αμελλητί στον αρμόδιο εισαγγελέα πρωτοδικών, ο οποίος μπορεί να ζητά πρόσθετα στοιχεία για τον έλεγχο της νομιμότητας της λειτουργίας των συστημάτων.
Και drones στο νέο κανονιστικό πλαίσιο
Το νέο άρθρο 14 διευκρινίζει ότι για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται ειδικά εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις του ευρωπαϊκού δικαίου και του ν. 4624/2019.
Ειδικά η χρήση ΣμηΕΑ (drones) για τη λήψη ή καταγραφή εικόνας ή ήχου σε δημόσιους χώρους πρέπει να γίνεται σύμφωνα και με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διέπει τη λειτουργία τους.
Σε ισχύ από τις 22 Σεπτεμβρίου 2026
Το Π.Δ. 56/2026 τέθηκε σε ισχύ από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, στις 22 Σεπτεμβρίου 2026.
Συνολικά, το νέο διάταγμα διευρύνει και εξειδικεύει το κανονιστικό πλαίσιο για τη χρήση σύγχρονων συστημάτων επιτήρησης σε δημόσιους χώρους, συμπεριλαμβανομένων φορητών μέσων και drones, ενώ ταυτόχρονα θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις αναγκαιότητας, χωρικούς και χρονικούς περιορισμούς, εισαγγελικό έλεγχο σε κρίσιμες περιπτώσεις και κανόνες για την προστασία και διαγραφή των προσωπικών δεδομένων
πηγή: myota.gr
