Ο τίτλος του θέματος ήταν απλός: “Έγκριση εισόδου – εξόδου οχημάτων επί της οδού Λεύκης της Δ.Κ. Κρυονερίου για την υπό ίδρυση εγκατάσταση κέντρου διαχείρισης δεδομένων της εταιρείας “TECTUM ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.” Τέτοια θέματα έχουν έρθει δεκάδες στο Δημοτικό Συμβούλιο Διονύσου και υπερψηφίζονται σχεδόν χωρίς συζήτηση.
Και το ίδιο ίσως θα γινόταν και εν προκειμένω, αν το θέμα δεν περιλαμβανόταν στην Ημερήσια Διάταξη για τη συνεδρίαση της 4ης Αυγούστου: Εκείνη την ημέρα, υπενθυμίζεται, από τα θέματα της Ημερήσιας Διάταξης πρόλαβαν να συζητηθούν μόνο τρία- για τα υπόλοιπα οι παρατάξεις της μειοψηφίας και οι ανεξάρτητοι δημοτικοί σύμβουλοι αντέδρασαν συντεταγμένα στις πρακτικές της Δημοτικής Αρχής και του Προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου και τα καταψήφισαν.
Η εξέλιξη αυτή έδωσε το χρόνο για μεμονωμένες αντιδράσεις πολιτών αλλά και για έρευνα. Λίγες ημέρες αργότερα, στη Δημοτική Επιτροπή (12/8), ο επικεφαλής της μείζονος Γ. Καλαφατέλης κατήγγειλε πως όχι μια αλλά δυο μονάδες data center, συνολικής ισχύος 60 MW (20MW από την TECTUM+40MW από τον ΑΔΜΗΕ ) με προοπτική υπερδιπλασιασμού της, μελετάται να εγκατασταθούν στο Κρυονέρι, η μια μάλιστα σε απόσταση λίγων μέτρων από το νεοανεγερθέν ΕΠΑΛ. Κι αυτό, είπε ο κ. Καλαφατέλης, τη στιγμή που αυτές οι μονάδες είναι αδηφάγες σε νερό και ρεύμα και προκαλούν τεράστια ηχορύπανση αλλά και αλλαγή στο μικροκλίμα με αύξηση θερμοκρασίας. Ο ίδιος ανέφερε πως στα Σπάτα, όπου επίσης προβλέπεται να εγκατασταθεί τέτοια μονάδα, ήδη σημειώνονται ισχυρές αντιδράσεις, και μαζί με το συνάδελφό του Γ. Φωτάκη ζήτησαν τον πλήρη φάκελο για τις δυο παραπάνω μονάδες, με στοιχεία για τη δυναμικότητά τους, την υπηρεσία που χορήγησε τις σχετικές άδειες, τις μελέτες, τις καταναλώσεις κ.λπ., συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου με αποκλειστικό θέμα τα data centers αλλά και ενημερωτική συγκέντρωση στο Κρυονέρι, προκειμένου να γνωστοποιηθούν ευρύτερα οι επιπτώσεις από τη λειτουργία τέτοιων εγκαταστάσεων στην περιοχή, προτού προχωρήσει οποιαδήποτε διαδικασία.
Σημαντικό στοιχείο εδώ: Το αίτημα της μιας από τις δυο εταιρείες για την έγκριση εισόδου και εξόδου στα οχήματά της είχε γνωστοποιηθεί στο Δήμο από το Μάιο(!), όπως άλλωστε φαίνεται στην εισήγηση από την Τεχνική Υπηρεσία που υπογράφει ο Αντιδήμαρχος Α. Κουκάς, και την οποία το Δημοτικό Συμβούλιο κλήθηκε τον Αύγουστο όχι να εξετάσει αλλά να εγκρίνει.
Όλα θα τα ζητήσουμε, και με όλους έχουμε την πρόθεση να συναντηθούμε, και άπαντες θα ενημερωθούν, διαβεβαίωσαν στις 12 Αυγούστου τα μέλη της Δημοτικής Επιτροπής τόσο η Δήμαρχος Κ. Μαϊχόσογλου όσο και ο κ. Κουκάς, που επιπλέον παραδέχθηκαν πως για το αίτημα της εταιρείας ο Δήμος είχε επισήμως ενημερωθεί νωρίτερα από τον Μάιο. Την ίδια εκείνη ημέρα, πάντως, ο Αντιδήμαρχος συνεισέφερε κάποιες πρώτες πληροφορίες, όπως για παράδειγμα πως το ένα data center θα συνδεθεί απ’ ευθείας με το δίκτυο υψηλής τάσης του ΑΔΜΗΕ, οι απαιτήσεις του σε νερό θα είναι χαμηλές ενώ και οι τεχνολογίες ψύξης που θα χρησιμοποιηθούν θα είναι οι πλέον σύγχρονες. Σύμφωνα μάλιστα με την κ. Μαϊχόσογλου, καταβλήθηκαν προσπάθειες για συνάντηση με εκπροσώπους και της δεύτερης εταιρείας, ώστε να αντληθούν και άλλα στοιχεία, ενώ η ίδια πρότεινε είτε τη σύσταση διαπαραταξιακής επιτροπής είτε τη συζήτηση του θέματος κατ’ ευθείαν στο Δημοτικό Συμβούλιο, αφού πρώτα ολοκληρωθεί η έρευνα.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 3 Σεπτεμβρίου, το θέμα απασχόλησε εκ νέου τη Δημοτική Επιτροπή, μια που σύμφωνα με τη Δήμαρχο, είχε ήδη πραγματοποιηθεί η συνάντηση της Διοίκησης με τη μια εκ των δυο εταιρειών, δόθηκαν στοιχεία για τη λειτουργία της εγκατάστασης, ενώ- κατά την κ. Μαϊχόσογλου πάντα- η εταιρεία έχει συναινέσει σε πολλά από όσα τέθηκαν στο τραπέζι, χωρίς πάντως να τα αναφέρει. Η ίδια επιπλέον, απαντώντας στις αιτιάσεις περί αιφνιδιασμού, τόνισε πως “η Τεχνική Υπηρεσία και η Διοίκηση ήδη ερευνούσαν πράγματα από πριν”.
Δεύτερο στοιχείο εδώ: Η καθυστέρηση μηνών στις έρευνες για τις δυο εγκαταστάσεις μπορεί να έχει επιπτώσεις στην έγκαιρη προετοιμασία των όποιων αντιδράσεων αποφασίσουν τελικά από την πλευρά του Δήμου; Ήταν το ερώτημα της Δ. Ιατρού από τον Νέο Διόνυσο, που λίγες ημέρες αργότερα παρενέβη με σχετικό Δελτίο Τύπου.
Τρίτο και σημαντικότερο στοιχείο, αυτό που αφορά στο περιβάλλον και τις επιπτώσεις από τέτοιες εγκαταστάσεις: Η κ. Μαϊχόσογλου υπογράμμισε πως αν η εγκατάσταση data center επιβαρύνει το περιβάλλον, “τότε το μήνυμα που έχει δοθεί είναι σαφές και αρνητικό- θα ξεσηκωθούν οι πάντες”. Στο ίδιο πλαίσιο ο Αντιδήμαρχος έδειξε πως η Διοίκηση έχει ήδη προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις με την εταιρεία, μια που όπως είπε “ξεκαθαρίσαμε πως δεν θα ανεχτούμε επίπεδα θορύβου επιβαρυντικά για αστικό περιβάλλον”. Όσο για την κατανάλωση νερού, από την εταιρεία με την οποία συναντήθηκε τον διαβεβαίωσαν πως η λειτουργία θα γίνεται με κλειστό κύκλωμα νερού, ενώ μένει να δούμε τις επιπτώσεις στη θερμοκρασία και την τυχόν δημιουργία μικροκλίματος, στοιχεία για τα οποία έχει ζητήσει τις σχετικές μελέτες.
Τέταρτο σημαντικό στοιχείο εδώ: Οι δυο εταιρείες έχουν εκπονήσει, όπως επιβάλλεται, Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για τα data centers που σχεδιάζουν να εγκαταστήσουν στο Κρυονέρι. Καμιά από τις δυο δεν είχε φτάσει μέχρι τότε στο Δήμο, παρά βρίσκονται στο ΥΠΕΝ.
Συνολική ενημέρωση για όλα τα παραπάνω θα γινόταν “την άλλη εβδομάδα”- αλλά συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής δεν μεσολάβησε για 15 ημέρες, οπότε θεωρητικά η ενημέρωση αυτή θα πρέπει να γίνει την ερχόμενη Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου.
*********
Τι όμως είναι αυτά τα data centers και γιατί σημειώνονται τόσες αντιδράσεις στην εγκατάστασή τους;
Όπως τα περιγράφει πολύ παραστατικά ο τεχνικός της Οδού Διονύσου Σ. Σουράς, τα data centers αποτελούν γιγάντιες φάρμες υπολογιστών, που νοικιάζουν χώρο στο διαδίκτυο και που η λειτουργία τους δεν απαιτεί ανθρώπινη παρουσία αλλά γίνεται με τηλεχειρισμό. Ενώ σύμφωνα με πληροφορίες από το Διαδίκτυο, τα data centers (κέντρα δεδομένων) είναι ειδικά διαμορφωμένα κτίρια ή χώροι που στεγάζουν τεράστιους αριθμούς από ισχυρούς υπολογιστές, διακομιστές (servers) και συστήματα αποθήκευσης τα οποία συλλέγουν, επεξεργάζονται και διακινούν ψηφιακές πληροφορίες.
Τι κάνουν
Αποθήκευση δεδομένων: Κρατούν αρχεία, φωτογραφίες, βίντεο και εφαρμογές που χρησιμοποιούμε καθημερινά.
Υποστήριξη του cloud: Επιτρέπουν τη λειτουργία υπηρεσιών cloud, όπως το streaming ταινιών, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το ηλεκτρονικό εμπόριο.
Επεξεργασία τεχνητής νοημοσύνης: Παρέχουν την τεράστια υπολογιστική ισχύ που χρειάζεται η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και οι μεγάλες βάσεις δεδομένων.
Πώς λειτουργούν και τι προκλήσεις έχουν
Αδιάλειπτη λειτουργία: Διαθέτουν εφεδρικά συστήματα ρεύματος και ισχυρό κλιματισμό για να μη ζεσταίνονται οι υπολογιστές.
Κατανάλωση ενέργειας: Χρειάζονται τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικού ρεύματος για να λειτουργούν και να ψύχονται, γεγονός που επηρεάζει τα ενεργειακά δίκτυα (όπως συμβαίνει και στην Αττική με νέες επενδύσεις).
Όσον αφορά στις επιπτώσεις στο περιβάλλον, αυτές είναι δραματικές:
Η ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνουν είναι τεράστια. Σύμφωνα με άρθρο από την Εφημερίδα των Συντακτών, ένα μεγάλο data center (hyperscale) μπορεί να καταναλώνει ενέργεια όσο 40.000 νοικοκυριά. Ενδεικτικά, μελέτες δείχνουν ότι η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση της Microsoft στα Σπάτα θα μπορούσε στη μέγιστη ισχύ της να καταναλώνει ρεύμα ίσο με το 159% της ετήσιας κατανάλωσης ολόκληρου του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος. Αυτό ασκεί τεράστια πίεση στο εθνικό ηλεκτρικό δίκτυο (ΑΔΜΗΕ).
Επειδή πολλά data centers χρησιμοποιούν νερό για την ψύξη των εγκαταστάσεών τους μέσω συστημάτων εξάτμισης, μια τυπική εγκατάσταση ισχύος 100 MW μπορεί να χρειάζεται περίπου 2 εκατομμύρια λίτρα νερού την ημέρα.
- Σε χώρες με μεσογειακό κλίμα όπως η Ελλάδα, όπου το καλοκαίρι οι θερμοκρασίες είναι υψηλές και παρατηρούνται φαινόμενα λειψυδρίας (υδατικό στρες), η σπατάλη καθαρού νερού για ψύξη αποτελεί σημαντικό περιβαλλοντικό πρόβλημα, σύμφωνα και πάλι με την Εφημερίδα των Συντακτών.
Τέλος, νέα επιστημονικά ευρήματα δείχνουν ότι η παρουσία μεγάλων κέντρων δεδομένων μπορεί να επηρεάσει αισθητά τις θερμοκρασίες σε γειτονικές περιοχές, δημιουργώντας τοπικές θερμικές επιβαρύνσεις και μεταβάλλοντας τα χαρακτηριστικά του μικροκλίματος. Οι επιπτώσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε αστικές ζώνες και σε χώρες με ήδη υψηλές θερμοκρασίες κατά τη θερινή περίοδο, όπως διαβάζουμε στο newmoney.gr.
Επιπλέον, για να εξασφαλίσουν 100% αδιάλειπτη λειτουργία, διατηρούν γιγάντιες γεννήτριες πετρελαίου (diesel) για περιπτώσεις μπλακάουτ, οι οποίες προκαλούν ατμοσφαιρική ρύπανση και ηχορύπανση κατά τις δοκιμές ή τη λειτουργία τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος του ΕΚΠΑ και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή, Κ. Καρτάλης, ένα κέντρο δεδομένων ισχύος 36 MW με δείκτη ενεργειακής απόδοσης 1,3 αποβάλλει στο περιβάλλον ποσότητα θερμότητας αντίστοιχη με εκείνη που παράγουν περίπου 40.000 κατοικίες.
Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία τοπικών «θερμών σημείων» ή θερμικών νησίδων που μεταβάλλουν το μικροκλίμα της ευρύτερης περιοχής. Η επίδραση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στο άμεσο περιβάλλον της εγκατάστασης αλλά μπορεί να επεκτείνεται σε σημαντικές αποστάσεις.
