Ήταν το 2022- πάνε κιόλας 4 χρόνια- που η Οδός Διονύσου πραγματοποίησε οδοιπορικό στο Φασίδερι στην Άνοιξη και παρουσίασε τα προβλήματα της περιοχής αλλά και τους στόχους του Συλλόγου Η ΠΡΟΟΔΟΣ που δραστηριοποιείται εκεί επί σειρά ετών. Ήταν τότε που ο Β. Ρότσικας, μαζί με την Πρόεδρο Φλ. Καραβατά, είχε αναφερθεί στο πρόγραμμα “Κηφισός- Τρινέμια”, που αποτελούσε την οραματική του πρόταση για την πολιτιστική ανάδειξη και αξιοποίηση της αρχικής διαδρομής του Κηφισού. Ο Σύλλογος, και ιδιαιτέρως η Πρόεδρός του, αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή την πρόταση, την έκανε “δική του” και την υποστηρίζει θερμά παντού. Η ίδια πρόταση είχε ακουστεί λίγο καιρό νωρίτερα στην παρουσίαση του προγράμματος για την ανάπτυξη δικτύου μονοπατιών στην πόλη μας- του ίδιου που με την ονομασία «Μονοπάτια Αναγέννησης στην Πεντέλη»- θα υλοποιηθεί εν μέρει υπό την αιγίδα της WWF και του Δασαρχείου, όπως έγινε γνωστό πρόσφατα.
Την οραματική πρόταση για το πρόγραμμα «Κηφισός» επανέφερε ο κ. Ρότσικας στη συνεδρίαση του Τοπικού Συμβουλίου Άνοιξης, τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου, συνδεδεμένη επιπλέον με την ανάδειξη του Κτήματος Τατοΐου, μέσω ενός φορέα διαχείρισης με την ονομασία “Γεωπάρκο Τατοΐου- Κηφισού”, με ισχυρή τη θέση του Δήμου Διονύσου και με στόχο την ενοποίηση της Κοιλάδας του ποταμού με το Κτήμα.
Σημειωτέον ότι η πρόταση “Κηφισός- Τρινέμια” έχει κατατεθεί από τον Δεκέμβριο του 2024 και στον Περιφερειάρχη Ν. Χαρδαλιά, ο οποίος την υποδέχτηκε πολύ θετικά και υποσχέθηκε να το μελετήσει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του. Επιπλέον η πρόταση έχει κατατεθεί και στον μελετητή για την εκπόνηση του ΤΠΣ του Δήμου Διονύσου στην Κατηγορία 5 (Οριοθέτηση ρεμάτων- Μελέτη πεζοπορικών διαδρομών κ.λπ.)
Τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα Κηφισός:
Την πολιτιστική ανάδειξη και αξιοποίηση της περιοχής ένθεν και ένθεν της αρχικής διαδρομής του ποταμού, με τη δημιουργία κατάλληλων υποδομών για πολλαπλές δραστηριότητες και χρήσεις και την καθιέρωση εβδομάδας εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμήν του Κηφισού, κάθε καλοκαίρι, που θα λειτουργεί ως προάγγελος των ΔΙΟΝΥΣΙΩΝ.
Και πιο αναλυτικά:
Τη δημιουργία παρόχθιας περιπατητικής διαδρομής που θα ξεκινάει από το γεφύρι της Αγ. Αθανασίου και θα καταλήγει κάτω από την Εθνική Οδό. Ένα μονοπάτι δίπλα στο ποτάμι, κάτω από πλατάνια, ιτιές, πεύκα, συκιές, καρυδιές, με εναλλάξ περάσματα από τη μια όχθη στην άλλη μέσω γραφικών γεφυριών. Πριν από το τέλος της διαδρομής, προτείνεται η δημιουργία μικρής λιμνούλας με συνεχώς φρέσκο νερό για δραστηριότητες όπως υδρομοντελισμός, ενώ μπορεί να αποτελεί και υδροβιότοπο. Η ίδια λιμνούλα, για την οποία προτείνεται το όνομα “Ωκεανός”, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη ρίψη του Σταυρού κατά τον Αγιασμό των υδάτων στα Θεοφάνεια, τη μοναδική σε ποτάμι στην Αττική, όπως άλλωστε έγινε φέτος στις 6 Ιανουαρίου για πρώτη φορά.
Η ανάπλαση της περιοχής φυσικού κάλλους, υπογραμμίζεται στην ίδια πρόταση, “μπορεί να αποτελέσει το συνδετικό κρίκο ανάσας” ανάμεσα στη Βιομηχανική Ζώνη και τον οικιστικό ιστό της πόλης αλλά και πόλο έλξης για τους πολίτες.
Προτείνεται τέλος η αδελφοποίηση των Πολιτιστικών Συλλόγων και των Κοινοτήτων στις δυο περιοχές της Αττικής, από όπου πηγάζουν οι δυο αδελφοί ποταμοί της αρχαιότητας- ο Κηφισός στην ‘Άνοιξη και ο Ιλισός στην Καισαριανή.
Όσο για την υλοποίηση του προγράμματος, στην πρόταση καταγράφονται αναλυτικά τόσο οι εμπλεκόμενοι φορείς (Υπουργεία, Περιφέρεια, ΔΕΚΟ, Δήμος, κ.λπ.) όσο και οι πιθανοί χορηγοί, με πολλούς από αυτούς να δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά στην περιοχή.
Τι είναι- ήταν- τα Τρινέμια:
Ο αρχαίος οικισμός δεξιά και αριστερά της οδού Αγ. Αθανασίου, που δεν έχει ακόμη αναδειχθεί. Γι’ αυτό και η πρόταση Ρότσικα εστιάζει στη καθιέρωση εβδομάδας εορταστικών εκδηλώσεων με την ονομασία Τρινέμια του Κηφισού- για να προβληθεί το πολιτιστικό απόθεμα μιας αρχαίας κληρονομιάς που έχει την τύχη να διαθέτει η πόλη μας. Στη διάρκεια των εκδηλώσεων που θα διοργανώνονται από Συλλόγους του Δήμου στις 17 Ιουνίου τιμώντας την Ημέρα κατά της Ξηρασίας, σύμφωνα με την ίδια πρόταση, μπορούν να περιλαμβάνονται η αναβίωση εθίμων από όλη την Ελλάδα, παιδικό πανηγύρι, ημέρα σωματικής και ψυχικής υγείας, παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια, ιππικοί αγώνες στον Ιππικό Όμιλο που γειτνιάζει με τον Κηφισό, αλλά και αναβίωση αγωνισμάτων όπως το τσικλητήριο άλμα (άλμα εις μήκος χωρίς φόρα), ρίψη σφαίρας χωρίς φόρα, τοξοβολία, το πήδημα του Κηφισού από όχθη σε όχθη κ.λπ.
Τι είναι το Γεωπάρκο:
Ένα Γεωπάρκο (UNESCO Global Geopark) είναι μια αναγνωρισμένη περιοχή με ιδιαίτερη γεωλογική κληρονομιά διεθνούς σημασίας, η οποία προστατεύεται και αξιοποιείται με τρόπο που συνδυάζει:
•την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος
•την εκπαίδευση και επιστημονική έρευνα
•τον ήπιο τουρισμό και την τοπική ανάπτυξη
Χαρακτηριστικά παραδείγματα στον ελλαδικό χώρο το Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου αλλά και το Γεωπάρκο Ψηλορείτη.
Η πρόταση για το Γεωπάρκο Κηφισού- Τατοΐου βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες:
- Πηγές Κηφισού
- Αρχική φυσική διαδρομή του ποταμού
- Αρχαίοι οικισμοί Τρινέμια και Φασίδερον
- Κτήμα Τατοΐου
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα από την ίδρυση Γεωπάρκου είναι ότι δεν παγώνει την ανάπτυξη, αλλά τη μετατρέπει σε βιώσιμη.
Παράλληλα ο Δήμος αποκτά στρατηγικό πλαίσιο που συνδυάζει:
✔ προστασία φυσικών πόρων
✔ ενίσχυση τοπικής ταυτότητας
✔ ανάδειξη πολιτιστικής κληρονομιάς
*****************************************************************************************************************
Ο ίδιος ο κ. Ρότσικας παρουσιάζει το όραμά του με έναν εξαιρετικά λυρικό τρόπο, σε μια κατάθεση ψυχής, μιλώντας για την «Τριλογία» της Άνοιξης που ζητάει «ζωή»:
ΚΗΦΙΣΟΣ- ΤΡΙΝΕΜΙΑ- ΦΑΣΙΔΕΡΟΝ
Η “Τριλογία” της Άνοιξης που ζητάει “ζωή”
-στον δρόμο για τη δημιουργία του
“ΓΕΩΠΑΡΚΟΥ ΤΑΤΟΪΟΥ- ΚΗΦΙΣΟΥ”
Αρχαίος Τόπος Φασίδερον-… ως έπος ειπείν…
Στην άκρη των Πηγών και του αέναου κυλίσματος αυτών των νερών, των καθάριων νερών του Κηφισού.
Το έγκυρον του Στράβωνος, το αληθές.
Ο τόπος ίδιος, το φιδίσιο αποτύπωμα αλλάζει με τα χρόνια, ακολουθεί τον άνεμο, τα σύννεφα, μένει όμως κάτω χαμηλά, για να δροσίζει νέες γωνίες, να κάνει νέους φίλους, ασταμάτητα αιώνες τώρα.
Ο χώρος το Φασίδερον δέχεται τη δροσιά του.
Ο φίλος ο Βοριάς αυτό το καταφέρνει.
Εκτίμηση μεγάλη, για αυτό και η ανταπόδοση.
Πιάνουν δουλειά τα δέντρα για αυτόν τον ρόλο.
Κρίμα που δεν μιλάνε, έχουν όμως λόγο.
Το δείχνουν με το κορμί τους που γέρνουν στον Νοτιά.
Προσκύνημα, Σεβασμός, Ικανοποίηση.
Οι γενιές έρχονται και παρέρχονται μα πάντα κάποιος μένει για να του κάνουν συντροφιά αλλά και για τον τόπο.
Σημείο αναφοράς. Γείτονες σημαντικοί. “Τρινέμια”.
Πάλι του Στράβωνα, αυτού του παγκόσμιου Άτλαντα.
Ποιος ξέρει πόσο βαθιά να κρύβονται.
Θαμμένοι αυτοί και η μοναξιά τους.
Μήπως ήλθε ο καιρός, μήπως το πλήρωμα του χρόνου;
Ανάστα και ζωή δώτε…
Εμείς το κρατήσαμε, το συνεχίσαμε
και είμαστε εδώ για το “Αντάμωμα”
όπως παλιά. Μήπως;
Θέλει δουλειά πολλή, μα οι βοήθειες λίγες.
Πού είναι η Δευτέρα Παρουσία;
Πού είναι το μαγικό ραβδί να ξαναδώσει τη ζωή;
Θαύματα πάντα γίνονται, αρκεί να το πιστεύεις.
Φαντάσου το μέρος ενιαίο.
“Οι θησαυροί” μπροστά σου αναδειγμένοι.
Κληρονομιά Χρυσή Μεγάλη.
Αυτές είναι οι αξίες,
Η Ιστορία, ο Πολιτισμός που φέρνουν “περηφάνια”
Ζητούμενο η “έμπνευση”
Ανάγκη η απόφαση
Και κατά τας Γραφάς η “υποχρέωση”
Ας τολμήσουμε, πρέπει να τολμήσουμε.
Θα πρέπει οι Επόμενοι να ακούγονται να λένε
Μακάριοι οι Τολμήσαντες! Υπόχρεοι!
Και όχι μόνο η αλλαγή να είναι στην κατάληξη…
Φασίδερον… Φασίδερι
“Ζωή” και Δόξα στην Τριλογία της Άνοιξης
… είθε…
17/2/2026 Βασίλης Ρότσικας
Την ίδια, ρηξικέλευθη όπως τη χαρακτηρίζει, πρόταση σχολιάζει και στηρίζει ανεπιφύλακτα η κ. Καραβατά, Πρόεδρος του Συλλόγου Η ΠΡΟΟΔΟΣ:
Θεωρώ σημαντική την παρέμβαση του κ. Βασίλη Ρότσικα για την ανάδειξη του Πολιτιστικού Αποθέματος της Άνοιξης στον Δήμο Διονύσου. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που συμβάλλει ουσιαστικά στο να αποκτήσει συνέχεια η ιστορία του τόπου μας, όπως το επιβάλλουν η ευθύνη μας για την ανάδειξη, αξιοποίηση και διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, αλλά και οι αξίες των άγραφων νόμων που λειτουργούν διαχρονικά ως θεματοφύλακες της συλλογικής μνήμης.
Ιδιαίτερα σημαντική και πρωτότυπη είναι η σύνδεση της «Τριλογίας της Άνοιξης» ΚΗΦΙΣΟΣ – ΤΡΙΝΕΜΙΑ – ΦΑΣΙΔΕΡΟΝ με τη ρηξικέλευθη πρόταση του κ. Ρότσικα για τη δημιουργία του μοναδικού στην Αττική Γεωπάρκου Τατοΐου – Κηφισού. Η προοπτική αυτή δεν αποτελεί μόνο μια ενδιαφέρουσα ιδέα· μπορεί να αποτελέσει μια πραγματική αναπτυξιακή και πολιτιστική ευκαιρία για τον Δήμο Διονύσου, με προοπτική ακόμη και ένταξης στα Ελληνικά Γεωπάρκα της UNESCO, γεγονός που θα αναδείξει συνολικά την περιοχή.
Η ιδέα ενός Γεωπάρκου σε αυτή την περιοχή δεν αφορά μόνο την προστασία ενός φυσικού χώρου. Αφορά την ανάδειξη ενός τοπίου όπου η γεωμορφολογία, η ιστορία και η ανθρώπινη παρουσία συναντώνται με τρόπο σχεδόν ιδανικό, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο πολιτιστικό και περιβαλλοντικό κεφάλαιο που αξίζει να αναγνωριστεί και να αξιοποιηθεί. Η ήπια ανάπτυξη της περιοχής μπορεί να αποτελέσει τον ασφαλέστερο δρόμο για τη διαφύλαξή της. Όταν ένα τοπίο αναδεικνύεται με σεβασμό, όταν γίνεται τόπος περιπάτου, πολιτισμού και κοινών εμπειριών, τότε αποκτά και τους φυσικούς του φύλακες: τους ίδιους τους ανθρώπους που ζουν γύρω του.
Για τον λόγο αυτό θεωρούμε ότι η πρόταση αυτή αξίζει να εξεταστεί με ιδιαίτερη προσοχή από όλους τους αρμόδιους θεσμούς της Αυτοδιοίκησης και της Πολιτείας. Η ανάδειξη του Κηφισού, των Τρινέμιων και της ιστορικής θέσης Φασίδερον, σε συνδυασμό με το Τατόι, μπορεί να αποτελέσει ένα έργο με ουσιαστική περιβαλλοντική, πολιτιστική και κοινωνική σημασία για ολόκληρη την περιοχή.
Ο Σύλλογός μας, του οποίου ο κ. Βασίλης Ρότσικας είναι εξέχον ιδρυτικό μέλος, υποστηρίζει ενθέρμως αυτή τη σημαντική και πρωτόγνωρη για τον τόπο μας παρέμβασή του και για όλα αυτά τον ευχαριστούμε.
Αν καταφέρουμε να προστατεύσουμε τον Κηφισό και το τοπίο που τον γεννά και μάλιστα στο πλαίσιο ενός Γεωπάρκου, τότε θα έχουμε προστατεύσει κάτι πολύ περισσότερο από ένα ποτάμι: θα έχουμε διαφυλάξει ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας του τόπου μας.
*****************************************************************************************************************
Την ίδια στιγμή η παραπάνω πρόταση έχει μπροστά της δυο εμπόδια:
Το πρώτο έρχεται από το 2022 και αφορά στη δημιουργία Ζώνης Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ), με μεταφορά συντελεστή σε τρεις Κοινότητες του Δήμου, ανάμεσά τους και η Άνοιξη, στην περιοχή ακριβώς που αναφέρεται το πρόγραμμα Κηφισός. Η σχετική υπουργική απόφαση δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ πριν από 4 χρόνια και στην κατεύθυνση υλοποίησής της εκπονείται μελέτη, ξεχωριστή από αυτήν του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, η οποία θα ενσωματωθεί υποχρεωτικά σ’ αυτό. Μέχρι σήμερα οι πληροφορίες γύρω από τη μελέτη για τη ΖΥΣ είναι μηδαμινές.
Το δεύτερο εμπόδιο είναι πιο πρόσφατο και απροσδόκητο. Πρόκειται για την αιφνιδιαστική πρωτοβουλία του ΣΕΒΑ (Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Βόρειας Αττικής), που αναφέρθηκε σε πρόσφατη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Διονύσου, να προωθήσει αυτόνομα χωροταξικό σχέδιο για την περιοχή όπου εδρεύουν πολλές επιχειρήσεις μέλη του, στην κατεύθυνση μιας οργανωμένης βιομηχανικής περιοχής, κάτι που περιπλέκει ακόμη περισσότερο τα πράγματα.
Σ.σ. Η σύνθεση της κεντρικής φωτογραφίας του άρθρου, που αποτυπώνει το όραμα της πρότασης με τη σύνδεση Κηφισού- Τατοϊου, καθώς και η επεξεργασία των σκέψεων του κ. Ρότσικα σε πάπυρο, ανήκουν στο μέλος του Συλλόγου Η ΠΡΟΟΔΟΣ Αντ. Μαυρίδη.
